Πέμπτη 27 Σεπτεμβρίου 2012


Επιστολή εκπαιδευτικού σε Κασιδιάρη για την εισαγωγή μουσουλμάνων σε ΑΕΙ και ΤΕΙ


Η επιστολή που ακολουθεί αναφέρεται στην Υπουργική Απόφαση 152.11/Β3/790/1996 που θεσπίστηκε πριν από 16 χρόνια και η οποία δίνει στους μουσουλμάνους μαθητές της Θράκης δικαίωμα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σε ποσοστό 0,5% επί του συνόλου των διαθέσιμων θέσεων στα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας, ως μέτρο που θα βοηθούσε την ενσωμάτωση αυτών των μαθητών στην ελληνική κοινωνία.
Ανοικτή επιστολή προς Ηλία Κασιδιάρη
κύριε Κασιδιάρη,
(Θα ακολουθήσει σε αρκετά σημεία αυτής της επιστολής, όμως μη νομίζετε ότι τη βρίσκω και πολύ με αυτόν τον πληθυντικό ευγενείας που χρησιμοποιώ προς εσάς, κύριε Κασιδιάρη. Το κάνω μόνο και μόνο επειδή προσωπικά ο ήχος που μου θυμίζει αυτή η φράση είναι ο ήχος μιας βρισιάς, “κύριε ΚασιΔΙΑΡΗ”! )
Καταρχήν, εννοείται πώς δεν πρόκειται να σας αποκαλύψω το όνομα μου, αλλά μόνο τη δουλειά που κάνω: είμαι εκπαιδευτικός στο ελληνικό δημόσιο σχολείο, δουλεύω σε ένα από τα σχολεία της Θράκης που πηγαίνουν μουσουλμάνοι μαθητές. Αν σας ενδιαφέρει και το θρήσκευμά μου, είμαι χριστιανός ορθόδοξος και αν σας ενδιαφέρει και η εθνικότητά μου αυτή είναι ελληνική.
Ο λόγος κύριε Κασιδιάρη για την επιλογή μου να παραμείνω ανώνυμος είστε εσείς και οι πρακτικές σας – βλέπετε πρόσφατα έμαθα ότι μέλη της Χρυσής Αυγής ξεκίνησαν να επιτίθενται και σε συναδέλφους μου εκπαιδευτικούς, επειδή κολλούσαν αφίσες, με περιεχόμενο με το οποίο διαφωνεί η Χρυσή Αυγή. Υποθέτω πως τώρα που αυτή η επιστολή θα σας κάνει τελείως σαφές ότι διαφωνούμε σε διάφορα (πολλά!) ζητήματα, η συνήθης σας τακτική να επιτίθεστε με ρόπαλα και στιλιάρια σε όποιον έχει διαφορετική άποψη από τη δική σας, θα μπορούσε να με βάλει στο “στόχαστρο”. Και ξέρετε, έχω και δυο παιδιά να μεγαλώσω, δεν θα σας κάνω το χατήρι να γίνω στόχος 10 τραμπούκων που ανάθεμα κι αν ξέρουν τι σημαίνει “άποψη”.
Τέλος πάντων, ας στραφούμε στο “ζουμί”.
Σας παρακολούθησα κύριε Κασιδιάρη, σε δηλώσεις σας μετά την ανακοίνωση των βάσεων για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια της χώρας, να χρησιμοποιείτε τα παρακάτω λόγια:
"Η Χρυσή Αυγή έθεσε ήδη το ζήτημα στη Βουλή και θα αγωνιστούμε μέχρι να καταργηθεί αυτή η διάταξη, η οποία αποτελεί ξεκάθαρο ρατσισμό εις βάρος των ελλήνων"
Ακολουθούν τα σχόλια μου πάνω σε αυτή τη δήλωση σας.
Καταρχήν, μιλάτε για μία διάταξη που αφορά κάποιους “μουσουλμάνους” και θεωρείτε ότι είναι μια διάταξη ρατσιστική εις βάρος κάποιων άλλων, των “ελλήνων”. Ότι δηλαδή κάποιος είναι είτε από τη μία “πλευρά” (μουσουλμάνος), είτε από την “άλλη” (έλληνας). Λυπάμαι που θα σας στενοχωρήσω, αλλά δεν έχετε ιδέα για τί μιλάτε: όλη η Θράκη, εδώ και πάρα πολύ καιρό γνωρίζει ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο ξεκάθαρα.
Στη Θράκη υπάρχουν άνθρωποι με μητρική γλώσσα τα πομάκικα, που είναι έλληνες πολίτες. Υπάρχουν άνθρωποι με μητρική γλώσσα τα τούρκικα, που είναι επίσης έλληνες πολίτες. Άλλοι με μητρική γλώσσα τα ρώσικα, έλληνες πολίτες και αυτοί. Υπάρχουν και πολλοί τσιγγάνοι, έλληνες πολίτες. Στη Θράκη υπάρχουν άνθρωποι με μουσουλμανικό θρήσκευμα, που είναι επίσης έλληνες πολίτες. Άνθρωποι με εβραϊκό θρήσκευμα (δεν εννοώ τους χριστιανούς), επίσης έλληνες πολίτες.
Το να αναφέρεστε σε μουσουλμάνους που είναι διαφορετικοί από τους έλληνες, κύριε Κασιδιάρη, όταν το ένα τρίτο των κατοίκων της περιοχής έχουν μουσουλμανικό θρήσκευμα, σας έχει κάνει ανέκδοτο εδώ στη Θράκη: υπάρχουν άνθρωποι που γελάνε με τα λόγια σας. Λόγια που αποκαλύπτουν ότι δεν έχετε καμία σχέση με την πραγματικότητα της Θράκης, τουλάχιστον όπως τη ζούμε εμείς οι κάτοικοί της και όχι όπως ίσως θέλουν να τη διατυπώνουν έντυπα εθνικιστικού περιεχομένου.
Η εθνικότητα των μουσουλμάνων της Θράκης, κύριε Κασιδιάρη, είναι ελληνική: οι μουσουλμάνοι της Θράκης πηγαίνουν στο ελληνικό σχολείο, ψηφίζουν στις ελληνικές εκλογές, πληρώνουν φόρους και ασφαλιστικές εισφορές στο ελληνικό κράτος και (φυσικά) υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία στον ελληνικό στρατό. Θα μας κάνετε τη χάρη, κύριε Κασιδιάρη, να σταματήσετε αυτό το αθηναϊκό ανεκδοτάκι που μιλά για μουσουλμάνους που δεν είναι έλληνες και το οποίο υποδηλώνει πλήρη άγνοια;
Ελπίζω πως ναι. Προχωράω.
Στις δηλώσεις σας, μιλάτε επίσης για "ρατσισμό". Για μία ρατσιστική διάταξη εις βάρος των υπολοίπων ελλήνων μαθητών. Έχοντας ως δεδομένη την παντελή έλλειψη επαφής σας με την πραγματικότητα της Θράκης, θα μου επιτρέψετε να σας κάνω μερικά “μαθήματα πραγματικότητας”.
Έχουμε και λέμε.
Μαθήματα πραγματικότητας, νούμερο ένα.
Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’90, κύριε Κασιδιάρη, η πρόσβαση στα χωριά των μουσουλμάνων της ορεινής ροδόπης δεν ήταν ελεύθερη: για να τα επισκεφτεί κάποιος, έπρεπε να περάσει πρώτα από την Αστυνομική Διεύθυνση, να ζητήσει άδεια επίσκεψης και αν αυτή του δινόταν, έπρεπε να περάσει την περιβόητη «μπάρα» (φυλάκιο στο δρόμο για τα χωριά των μουσουλμάνων, στο οποίο γινόταν έλεγχος χαρτιών και άδειας επίσκεψης). Και το σημαντικότερο, αν ήσουν κάτοικος αυτών των χωριών, ήταν ιδιαίτερο δύσκολο να φύγεις από αυτά: η διανυκτέρευση αυτών των μουσουλμάνων στις πόλεις της Ξάνθης ή της Κομοτηνής γινόταν μόνο μετά από ειδική άδεια. Μιλάμε δηλαδή, κύριε Κασιδιάρη, για συνοριακό έλεγχο σε έλληνες, μέσα στην Ελλάδα…
Και τολμάτε εσείς κύριε Κασιδιάρη, να μιλάτε για ρατσισμό;
Τολμάτε να μιλάτε για ρατσισμό, όταν γενιές ολόκληρες ελλήνων μουσουλμάνων μεγάλωσαν σε αυτά τα χωριά υπό στρατιωτικό έλεγχο; Αλήθεια, έχετε ζήσει ποτέ σε φυλακή;
Σας το εύχομαι.
Μαθήματα πραγματικότητας, νούμερο δύο.
Σε οποιοδήποτε μουσουλμανικό χωριό της ορεινής Θράκης, κύριε Κασιδιάρη, ένα παιδί μεγαλώνει μαθαίνοντας από το σπίτι του είτε τα πομάκικα (σλαβογενής γλώσσα), είτε τα τούρκικα. Στο Δημοτικό σχολείο, αν δεν τα γνωρίζει ήδη, μαθαίνει και τα τούρκικα, σύμφωνα με τη συνθήκη της Λωζάνης (που αντίστοιχα επιβάλλει τη διδασκαλία ελληνικών στους έλληνες της Κωνσταντινούπολης). Επίσης, αναγκάζεται να μάθει και αραβικά, προκειμενου να διδαχθεί το Κοράνι. Και όταν φτάνει στο Γυμνάσιο, ακολουθεί το πρόγραμμα μαθημάτων του ελληνικού σχολείου, το οποίο ορίζει ότι πρεπει να μάθει και αγγλικά και γερμανικά.
Τις μετρήσατε, κύριε Κασιδιάρη, τις γλώσσες που με το ζόρι πρέπει να γνωρίζουν αυτά τα παιδιά στην ηλικία των 13 ετών;
Είναι έξι(!) : πομάκικα, τούρκικα, αραβικά, ελληνικά, αγγλικά και γερμανικά. Έξι γλώσσες κύριε Κασιδιάρη, από ένα παιδί 13 (!) χρονών. Αντιληφθείτε λίγο τις απαιτήσεις που έχει η κοινωνία από αυτούς τους μαθητές, κύριε Κασιδιάρη: Έξι δεν είναι οι γλώσσες που ξέρουν όλα μαζί τα μέλη της Χρυσής Αυγής!
Και τολμάτε εσείς κύριε Κασιδιάρη, να μιλάτε για ρατσισμό;
Τολμάτε να χαρακτηρίζετε ρατσιστική τη διάταξη που αναγνωρίζει το αυτονόητο; Που αναγνωρίζει ότι ένας άνθρωπος που έχει αναγκαστεί να μάθει έξι γλώσσες, δεν γίνεται να έχει καταφέρει να μάθει τα ελληνικά (τη γλώσσα στην οποία διατυπώνονται τα βιβλία και τα θέματα των πανελληνίων εξετάσεων), όσο καλά τα γνωρίζουν οι υπόλοιποι έλληνες μαθητές και ως εκ τούτου βρίσκεται -χωρίς να είναι επιλογή του- σε μειονεκτική θέση;
Μαθήματα πραγματικότητας, νούμερο τρία.
Θα έπρεπε να γνωρίζετε κύριε Κασιδιάρη, τις ευρέως διαδεδομένες φήμες που λένε ότι τα μεγαλύτερα ποσοστά πώλησης ψυχοφαρμάκων στην Ελλάδα εμφανίζονται στο νομό Κομοτηνής. Επίσης ότι αυτό οφείλεται στην υπερκατανάλωση τέτοιων φαρμάκων από το γυναικείο πληθυσμό των μουσουλμανικών χωριών. Βλέπετε, είναι πολύ σκληρό ψυχολογικά, κύριε Κασιδιάρη, να είσαι γυναίκα σε αυτά τα χωριά: είσαι ένας δούλος.
Και εσείς, κύριε Κασιδιάρη, αντί να διευκολύνετε τις νεαρές μουσουλμάνες να γλιτώσουν από αυτό το μονόδρομο προς τα φαρμακεία, να ξεφύγουν από τον οπισθοδρομισμό και τις προσταγές του γνωστού Προξενείου και του κάθε μουφτή, κάνετε το αντίθετο. Αντί να τις βοηθήσετε να σπουδάσουν σε κάποια πόλη της Ελλάδας, γνωρίζοντας στην πράξη τα δικαιώματα που έχει κάθε γυναίκα, εσείς θέλετε να τις εμποδίσετε.
Τέλος πάντων υπάρχουν πολλά παραδείγματα, κύριε Κασιδιάρη, που δείχνουν ότι οι κάτοικοι αυτών των χωριών (που είναι αναγνωρισμένοι ως έχοντες την ελληνική εθνικότητα, έλληνες και μάλιστα αυτόχθονες) δέχονται εδώ και χρόνια έναν ανελέητο ρατσισμό από την πλευρά του ελληνικού κράτους.
Υπάρχουν πολλά μαθήματα πραγματικότητας που θα έπρεπε να πάρετε, κύριε Κασιδιάρη…
Κλείνοντας, θα μου επιτρέψετε να θίξω ακόμα μία πτυχή των δηλώσεών σας, κατά την άποψή μου τη σημαντικότερη: Κύριε Κασιδιάρη, στην επίμαχη διάταξη δεν μιλάμε γενικώς για μουσουλμάνους.
Μιλάμε για μουσουλμάνους που είναι άνθρωποι στην ηλικία των 17 και των 18 ετών. Ξέρετε, οι άνθρωποι έχουν και άλλα χαρακτηριστικά εκτός από το έθνος ή τη θρησκεία. Ένα από αυτά είναι και η ηλικία. Οι άνθρωποι λοιπόν στα 17 ή 18 τους χρόνια, οι νέοι άνθρωποι, ανεξάρτητα από την εθνικότητα, το χρώμα του δέρματος, τη θρησκεία ή το φύλο, ελπίζουν.
Ελπίζουν να έχουν μια αξιοπρεπή ζωή, να απολαύσουν τις όμορφες στιγμές της, ίσως να ταξιδέψουν, ίσως να ερωτευτούν, να κάνουν νέους φίλους, ίσως να βρουν ένα επάγγελμα που θα το αγαπάνε, ίσως ακόμα και να αλλάξουν τον κόσμο. Όπως όλοι οι νέοι, χριστιανοί, εβραίοι, βουδιστές ή μουσουλμάνοι.
Όμως στην περίπτωση των νέων που είναι έλληνες μουσουλμάνοι, αναφερόμαστε στα παιδιά ενός πληθυσμού που έχει δεχθεί πάμπολλες δεκαετίες καταπίεσης και ρατσισμού. Και μετά από αυτές τις δεκαετίες, έρχεστε και εσείς κύριε Κασιδιάρη. Και πατάτε με τις γυαλισμένες σας αρβύλες όλες αυτές τις ελπίδες και τα όνειρα νέων ανθρώπων. Και τους βροντοφωνάζετε για “ρατσιστικές διατάξεις”. Στους έλληνες νέους που ξέρουν καλύτερα από κάθε άλλο έλληνα μαθητή τί πάει να πει ρατσισμός και παρόλ’αυτά συνεχίζουν να ελπίζουν ότι θα τα καταφέρουν…
 Έ, όχι κύριε Κασιδιάρη, δεν θα σας το επιτρέψουμε.
 Ούτε εμείς, οι χριστιανοί της Θράκης, ούτε φυσικά οι ίδιοι οι μουσουλμάνοι. Όλοι μαζί, θα βάλουμε τα δυνατά μας και θα στείλουμε τις φασιστικές σας ιδεούλες εκεί που τους αξίζουν: στα μουσεία. Για να θυμούνται όλοι, πως κάποτε υπήρξαν κάποιοι που θέλησαν να μισούμε ο ένας τον άλλον και να γαμάμε ο ένας τα όνειρα του άλλου.
 Και πως εμείς δεν τους αφήσαμε.

Τετάρτη 19 Σεπτεμβρίου 2012

Είμαστε ένας λαός ευκολόπιστος και ευκολοπροδομένος

Δημοσιεύθηκε στις 19 / 9 / 2012
συντάκτης του άρθρου
Ευαγγελία Kακλειδάκη Ευαγγελία Kακλειδάκη, κοινωνιολόγος, δημοσιογράφος, section editor
περισσότερα άρθρα και bio


Ο μεγάλος ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου Βασίλης Κολοβός μίλησε στο maga.gr και την Ευαγγελία Κακλειδάκη για την τέχνη του θεάτρου, την αξέχαστη συνεργασία του με τη Τζένη Καρέζη και τον Ιάκωβο Καμπανέλλη, τη συνεργασία του με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο στην τελευταία του ταινία, για τη συνδικαλιστική του πορεία, την οικονομική κρίση, τη θέση της τέχνης στη σύγχρονη πραγματικότητα και για πολλά άλλα…
Έχετε δουλέψει σε μπουλούκια τι σας έχει μείνει από την εποχή αυτή;
Αυτό που μου έχει μείνει η δίψα του κοσμάκι για πολιτισμό. Η δίψα του κόσμου που δεν είχε δει θέατρο ποτέ του παρά μόνο στα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης που έπαιζαν οι αντάρτες. Το δεύτερο που μου έμεινε ήταν ότι στο μπουλούκι μου δόθηκε η ευκαιρία να παίξω μεγάλους ρόλους. Τα μπουλούκια μου πρόσφεραν την άνεση και την αμεσότητα με το κοινό. Τότε ο κόσμος αντιδρούσε και με τον δικό του τρόπο και εσύ ήσουν υποχρεωμένος να πηγαίνεις με τον αυθορμητισμό του και αυτό ήταν ένα πολύ σημαντικό κέρδος για εμένα.
Συνεργαστήκατε στο σανίδι με τους σπουδαιότερους Έλληνες ηθοποιούς. Ποια από αυτές τις συνεργασίες σας αναπολείτε σήμερα;
Η πιο σπουδαία εμπειρία μου ήταν με την Καρέζη και τον Καζάκο στο “Μεγάλο μας Τσίρκο” που πρωτοέπαιξα. Ωστόσο, στον Ιάκωβο Καμπανέλλη οφείλω ότι παρέμεινα στο θέατρο. Αυτός με πήγε στην Καρέζη και της είπε “είναι καλός ηθοποιός πάρ’ τον και δεν θα χάσεις θα κερδίσεις”. Έτσι γνώρισα την Καρέζη και συνεργαστήκαμε σε 4 έργα.


Στον κινηματογράφο ο καλύτερος δάσκαλος ήταν για εμένα ο Κούνδουρος. Ήμουν και είμαι καλός μαθητής. Όταν με φωνάξει κάποιος σε μία δουλειά και μου λέει σκηνοθετεί ο τάδε. Αν τον αποδέχομαι λέω “ναι”, όταν δεχθώ είμαι σαν μαθητούδι. Ό,τι μου πει κάνω. Λέω την άποψή μου βέβαια, αλλά πηγαίνω με τη σκηνοθετική γραμμή. Το θέατρο είναι δημοκρατική δημιουργία, αλλά και κάποια στιγμή πρέπει και ο μαέστρος να πάρει την ορχήστρα για να τη διευθύνει. Δεν μπορεί ο καθένας να κάνει ό,τι θέλει.
Αν σας δίνονταν η δυνατότητα να γυρίσετε στο παρελθόν σε ποια στιγμή της ζωής σας θα επιλέγατε να επιστρέψετε;
Εγώ τη ζωή μου την έζησα καλά. Μπορεί να μην έχω κάνει περιουσία, έχω ένα σπίτι και ζω με αξιοπρέπεια. Επέλεξα όμως να περάσω καλά στη ζωή μου. Ερωτεύτηκα και παντρεύτηκα τρεις φορές. Γενικά, το ευχαριστήθηκα. Έκανα τις δουλειές που ήθελα. Αν εξαιρέσουμε από τις 100 παραστάσεις που έχω παίξει να έχω παίξει σε 4-5 από ανάγκη. Στις άλλες ήταν επιλογή μου και θέλω να πω ότι κάθε ηλικία είχε τα θετικά και τα αρνητικά της. Και σήμερα με τα εγγόνια μου περνάω καλά. Το ότι το μεσημέρι νανουρίζω τη μικρή μου για να την βάλω για ύπνο ή της λέω παραμύθια, είναι μία πολύ ωραία εποχή για εμένα.
Σε ποιο έργο που δεν έχετε παίξει μέχρι σήμερα θα θέλατε να παίξετε.
Ο μόνος ρόλος που θα μπορούσα αυτή τη στιγμή να παίξω είναι ο “Οιδίπους επί Κολωνώ”. Αυτό το έργο ηλικιακά μου ταιριάζει.
Παίζατε και στην τελευταία ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου «Η άλλη θάλασσα».
Είχαμε κάνει τα πρώτα γυρίσματα, αλλά δυστυχώς… Το έργο δεν μπορεί να ολοκληρωθεί από άλλον, γιατί ήταν όλο στο μυαλό του Θόδωρου. Ο Θόδωρος ήταν από τους ανθρώπους που όταν έλεγε αυτή την ταινία θα κάνω, χωρίς να γράψει το σενάριο την έβλεπε να παίζεται από το πρώτο έως το τελευταίο πλάνο. Για αυτό και όλα τα σενάριά του είναι περιγραφικά, οι διάλογοι έρχονται εκ των υστέρων.
Έχετε παίξει σε πολλές από τις επικές ταινίες του (Θόδωρου Αγγελόπουλου) τι θυμάστε από τη συνεργασία σας με τον μεγάλο Έλληνα σκηνοθέτη;

o Αγγελόπουλος είχε συνέπεια
Από τον Αγγελόπουλο θυμάμαι την εργατικότητά του, τη συνέπειά του. Έλεγε αύριο 06.03 πάμε πλάνο. Στις 4 να είστε στα κοστούμια και στο μακιγιάζ οι κομπάρσοι και στις 4.30 οι ηθοποιοί. Και λέγαμε θα πάμε 4.30 αφού θέλουμε 5 λεπτά να ντυθούμε και δέκα να βαφτούμε. Και πάμε εμείς 4.30 και αυτός ήταν εκεί από τις 3. Ντυνόμουνα και έλεγε δεν μου αρέσει το γιλέκο, βρες ένα άλλο στο μπεζ, δεν μου αρέσει το παπούτσι αυτό βάλε εκείνο. Στο βάψιμο ερχόταν για παράδειγμα και έλεγε “το μάτι εδώ κόφτο, σκούρυνέ το”. Συνέπεια και τελειομανία είχε ο Αγγελόπουλος.

Ηθοποιός σημαίνει ποιώ-ηθος. Πιστεύετε ότι οι ηθοποιοί στις μέρες μας ποιούν ήθος;

ηθοποιός, έγινε επάγγελμα “μπάτε σκύλοι αλέστε”
Κάποτε το επάγγελμα αυτό ήταν περιφρουρημένο και για να γίνει κάποιος ηθοποιός θα έπρεπε να βγάλει σχολή. Να περάσει ένα στάδιο για να γνωριστεί με τους συναδέλφους. Από τη στιγμή που καταργήθηκε αυτός ο όρος, έγινε το επάγγελμα “μπάτε σκύλοι αλέστε”.
Ο καθένας μπορεί να μπαίνει στο επάγγελμα αυτό χωρίς παιδεία, χωρίς τίποτα. Ειδικά στο θέατρο ο ηθοποιός πρέπει να έχει παιδεία. Όταν ανοίγει η αυλαία δεν σε σώζει το πλάνο. Το θέατρο είναι φαγάνα. Όταν ανοίξει η αυλαία δεν μπορεί να σου πει “στοπ, ξαναπάμε”.
Είσαι έτοιμος να αναμετρηθείς με το κοινό και το κοινό είναι αδυσώπητο. Έρχεται σε πληρώνει και κάθεται δύο ώρες για να σε δει και εσύ πρέπει αυτή τη μάχη, η οποία είναι διαρκής, να την κερδίσεις. Και έτσι βγαίνει και το ήθος και ποίηση, ήθος επί σκηνής. Αυτό όμως το “ποιώ ήθος” σημαίνει γνώση.
Καταρχήν πρέπει να ξέρεις τι σημαίνει η ίδια η λέξη. Τι σημαίνει η λέξη “άνθρωπος”. Όταν δεν ξέρεις και είσαι απλώς όμορφο κορίτσι ή όμορφο αγόρι και ενδεχομένως να είσαι πολύ καλός στο κρεβάτι και βγαίνεις στη σκηνή και δεν ξέρεις καν τι σημαίνει ηθοποιός, τι σημαίνει συνέπεια, τι σημαίνει δημοκρατική συνεργασία, τι σημαίνει σεβασμός στον παλαιότερο, δεν μπορείς να σεβαστείς ούτε το κοινό.
Ως ηθοποιός έχετε επιδείξει ένα πλούσιο συνδικαλιστικό έργο καθώς από το 1964 ασχοληθήκατε με το μαζικό λαϊκό κίνημα. Υπήρξατε από τους πρωτεργάτες της επανίδρυσης του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών το 1974, στο οποίο εκλέγεστε συνέχεια μέχρι σήμερα. Επιπλέον υπήρξατε και Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θεάματος Ακροάματος που έχει 5.500 χιλιάδες μέλη. Ποια είναι η γνώμη σας για τα εργασιακά δικαιώματα που θίγονται όλο και περισσότερο;

καθένας παίρνει το παιδάκι, πατάει πάνω στα όνειρά του και στις φιλοδοξίες του, το αρμέγει, το τσαλακώνει και το πετάει
Εδώ που μας καταντήσανε είμαστε στο χάος.
Στα χρόνια τα δικά μου, όταν εγώ αποφάσισα να ασχοληθώ με το συνδικαλιστικό κίνημα, το πλήρωσα με την καριέρα μου, Το να σε εκλέγει ο κλάδος επί 30 χρόνια και μάλιστα με μία συγκεκριμένη ιδεολογία που είχα εγώ, που είμαι κομουνιστής, κάτι σημαίνει. Το ότι με εξέλεγαν ομόφωνα πρόεδρο στην Ομοσπονδία και ομόφωνα πρόεδρο στο ΣΕΥ σήμαινε κάτι, γιατί δεν τολμούσε κανένας να παραβιάσει τη συλλογική σύμβαση και να γίνει απεργοσπάστης.
Εγώ πρώτος και όλοι οι συνάδελφοι μαζί δίναμε τη μάχη. Γιατί εγώ από την αρχή πίστευα και πιστεύω και είναι ο τρόπος ζωής μου και η ιδεολογία μου ότι δε λύνεται κανένα πρόβλημα με το να λύσω εγώ το προσωπικό μου. Αν ο συνάδελφός μου δεν έχει σύμβαση, δεν πληρώνεται στην ώρα του, όσο πρόβλημα έχω εγώ να πληρώσω το φως, το νερό και το τηλέφωνο άλλο τόσο έχει και εκείνος. Δεν λύνεται το πρόβλημα αν λύσω το πρόβλημά μου, το πρόβλημα πρέπει να λυθεί συλλογικά.
Εγώ πίστεψα σε αυτή τη συλλογικότητα και αισθάνομαι περήφανος που και σήμερα έρχονται τα νέα παιδιά και μου λένε πήρα τη συλλογική σύμβαση την πρώτη που υπογράψατε με το Εθνικό και είδα την υπογραφή σας. Αυτό είναι, για εμένα, μία προσφορά στο συνάδελφο.
Τώρα δυστυχώς έχουν καταστρατηγηθεί τα πάντα. Είναι αμπέλι ξέφραγο, δεν υπάρχει ούτε επιθεώρηση εργασίας, ούτε έλεγχος ΙΚΑ, τίποτα. Ο καθένας μπαίνει σε ένα αλώνι και αλωνίζει. Παίρνει το παιδάκι, πατάει πάνω στα όνειρά του και στις φιλοδοξίες του, το αρμέγει, το τσαλακώνει και το πετάει.
Εγώ λειτούργησα με τον τρόπο αυτό γιατί στα 12 μου με κατέβασε ο πατέρας μου από το χωριό, χειμώνα και φορούσα λαστιχένια παπούτσα. Όταν ήμουν 12 χρονών έκανα το πρώτο μου μεροκάματα και μέχρι σήμερα έχω χιλιάδες ημέρες εργασίας. Έμαθα την Α-Β της ζωής στο πεζοδρόμιο γιατί έχω δουλέψει σε μπακάλικο, σε ραφτάδικο, σε οικοδομές, σε τσιμέντα. Η δουλειά είναι το μόνο πράγμα που δεν φοβάμαι στη ζωή μου.
Το πρόβλημα είναι με τη νέα γενιά, τι θα γίνει που πλέον δεν τη σέβεται κανείς και την αντιμετωπίζουν χωρίς καμία αξία στην ανθρώπινη οντότητα, στα νιάτα, στο νέο παιδί που έχει όνειρα.

Έχουν φτιάξει έτσι τις συνθήκες που να σου σφίγγουν τη θηλιά στο λαιμό ώστε να μην μπορείς να κάνεις τίποτα παρά μόνο να είσαι “κουτάβι”. Τώρα καταργήθηκε το 8ωρο. Ξέρεις τι ξύλο έχω φάει το ’63-64 για το 8ωρο;
Και αυτή κατά τα άλλα θέλουν να σώσουν το λαό. Ποιο λαό; Όταν τον έχουν στην πείνα.
Γιατί φτάσαμε μέχρι εδώ;

μας ρίξαν την πεπονόφλουδα με τα δάνεια και ο κόσμος την πάτησε
Γιατί είμαστε ένας λαός “ευκολόπιστος και ευκολοπροδομένος” όπως είπε ο Σολωμός. Γιατί έχει και ο λαός τις ευθύνες του.
Το φιλότομο το ελληνικό, το οποίο είναι γνωστό και μας έχει σώσει σε εξαιρετικές στιγμές, όποιος είναι επιτήδειος και μπαγάσας και μπορεί να το εκμεταλλευτεί μπορεί τον λαό “να τον παίξει κομπολόι”. Μας ρίξαν την πεπονόφλουδα με τα δάνεια και ο κόσμος την πάτησε.
Έτρεξε και τα πήρε και τώρα που του κόβουν το μισθό και τη σύνταξη χάνει και το σπίτι του καθώς οι υποχρεώσεις του παραμένουν. Μας παγίδευσαν για να μας καταντήσουν έτσι και να μας βαλκανοποιήσουν και μετά θα μας σουτάρουν και από την Ευρώπη.
Πιστεύετε ότι η τέχνη μπορεί να βοηθήσει στην έξοδο από την οικονομική κρίση;
Η τέχνη μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο να σκεφτεί καλύτερα και σωστότερα. Δεν μπορεί να βοηθήσει για να ξεπεραστεί η κρίση καθώς και η ίδια πλήττεται. Και όπως λέει και ο Βάρναλης “η τέχνη έχει τη δυνατότητα να ομοψυχοποιεί, να ομογενοποιεί” και να βάζει σε λειτουργία το μυαλό του ανθρώπου. Για το λόγο αυτό, από τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους την τέχνη την πολεμούσαν. Για αυτό στην τηλεόραση βλέπουμε τόσα σκουπίδια.

Ποια η γνώμη σας για τα τούρκικα σήριαλ που κατακλύζουν την ελληνική τηλεόραση νυχθημερόν;

τα Τουρκικά σήριαλ δεν μας δείχνουν τη φτώχεια
Από τη μια οι εύποροι των καναλιών που τους βολεύουν γιατί τα παίρνουν φθηνά, από την άλλη οι Τούρκοι κάνουν τη δουλειά τους. Κάνουν εξαγωγή πολιτισμού. Θα μου πεις είναι πολιτισμός αυτό που μας δείχνουν; Για αυτούς είναι. Και αυτοί όμως κάνουν ταξικό πολιτισμό.
Όλα είναι γυρισμένα στο Βόσπορο, σε πολυτελή σπίτια και με πολυτελή αυτοκίνητα. Δεν μας δείχνουν τη φτώχεια και τη δυστυχία που υπάρχει στην Ανατολία με τους Κούρδους που δεν έχουν να φάνε.
Είστε μέλος του ΚΚΕ πως κρίνετε την πορεία του κόμματος στις προηγούμενες εκλογές;
Οι συνθήκες καθορίζουν τα πράγματα και αυτή τη στιγμή το ΚΚΕ δέχθηκε τέτοια… επίθεση προεκλογικά και μετεκλογικά. Το χτύπησαν γιατί ήταν το μόνο κόμμα μέσα στην Ευρώπη που είχε αυτό το ποσοστό και αυτή τη δυναμική μέσα στο εργατικό κίνημα. Αυτοί προκειμένου να περάσουν τα μέτρα, το πρώτο που έπρεπε να κάνουν είναι να τσακίσουν το ΚΚΕ.
Μεταχειρίστηκαν όλα τα μέσα. Αφετέρου και ο ξένος παράγοντας έπαιξε το ρόλο του. Φαντάζεστε να ήταν το ΚΚΕ στη θέση του ΣΥΡΙΖΑ; Ενώ τώρα το ΣΥΡΙΖΑ το έχουν στη γωνία ως μία εφεδρεία. Μέχρι το τέλος του χρόνου και την αρχή του καινούριου θα γίνουν ανακατατάξεις.
Πιστεύετε ότι η κα Παπαρήγα στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων;
Η επικοινωνιακή μας πολιτική δεν ήταν καλή. Εγώ το έχω πει και στο κόμμα. Και πολλά πράγματα από αυτά που έγιναν δεν έστεκαν ψυχολογικά. Μαρξιστικά σωστά μεν, αλλά σε λάθος καιρό. Ο Λένιν μετά τη αποτυχία της επανάστασης του 1905 μέχρι το 1917 άλλαξε τακτική 15 φορές ανάλογα με τις συνθήκες. Είχαμε και εμείς κάποιες αδυναμίες που ελπίζω τώρα με το συνέδριο θα τις κουβεντιάσουμε και θα τις διορθώσουμε και θα πάμε καλύτερα.
Τι γνώμη έχετε για την είσοδο του κόμματος της Χρυσής Αυγής στην ελληνική βουλή;

ο φασισμός είναι κολλητικός σαν τη λέπρα
Όσο θα οξύνεται κρίση και τα μέτρα θα γίνονται αντιλαικά θα έχουμε πρόβλημα. Το μακρύ χέρι της αντίδρασης, δηλαδή το πιο ακραίο της κομμάτι θα αναπτύσσεται. Αυτό το λέει η Ιστορία και επαναλαμβάνεται. Σήμερα ενδυναμώνουν και καλλιεργούν τη Χρυσή Αυγή γιατί τους χρειάζεται.
Σήμερα δέρνει η ΧΑ τους μετανάστες του κακομοίρηδες, γιατί εμείς έχουμε τη μισή Ελλάδα μετανάστες. Με ποιο δικαίωμα η ΧΑ παρεμβαίνει και καταλύει ένα κράτος; Κάποιος τους έδωσε αυτή τη δυνατότητα. Αυτός ο κάποιος λοιπόν είναι αυτός ο οποίος ενδιαφέρεται να περάσουν τα μέτρα και να μην ανοίξει μύτη. Σήμερα τρώνε ξύλο οι μετανάστες, αύριο θα φάνε οι απεργοί, οι κομμουνιστές κτλ.
Όταν καίγεται το σπίτι του διπλανού σου μη χαίρεσαι. Η φωτιά εξαπλώνεται γρήγορα. Ο φασισμός είναι κολλητικός σα τη λέπρα.
Πολλοί γύρω μας κατηγορούν τον ελληνικό λαό για αναλγησία. Εσείς τι πιστεύετε;

αν δεν ξεσηκωθεί ο λαός θα είναι άξιος της μοίρας του
Ο λαός θα ξεσηκωθεί εκ των πραγμάτων. Αν δεν ξεσηκωθεί θα είναι άξιος της μοίρας του.
Είναι αναγκασμένος να ξεσηκωθεί διότι αν δεν το κάνει θα πεθάνει και οι άνθρωποι δεν γεννήθηκαν για να πεθάνουν αλλά για να ζήσουν ευτυχισμένοι.
Και εμένα αυτό που με λυπεί είναι που βλέπω νέα παιδιά που δεν έχουν όνειρα και δεν κάνουν το βράδυ μία βόλτα στην παραλία να δουν το φεγγάρι και δεν ερωτεύονται και δεν παντρεύονται και δεν κάνουν παιδιά και δεν ζουν ευτυχισμένα γιατί δεν έχουν τις δυνατότητες.

Ποιος είναι ο μεγαλύτερος φόβος σας;
Η υγεία των παιδιών μου και της Κυράς μου. Να είναι γερά τα παιδιά μου και να μην έχουμε αιματοκύλισμα. Να στέκομαι στα πόδια μου να είμαι γερός για να μπορώ να προσφέρω.
Φέτος πρωταγωνιστεί στο «Το φως που πάντα καίει» του Κώστα Βάρναλη
σε σκηνοθεσία Βασίλη Κολοβού, στο “Θέατρο της Ημέρα”, Γεννηματά 20, Αμπελόκηποι.